KHÁNG CÁO BẢN ÁN DÂN SỰ SƠ THẨM: CÓ ĐƯỢC YÊU CẦU ĐỊNH GIÁ LẠI TÀI SẢN?

Trong nhiều vụ án dân sự, đặc biệt là các tranh chấp về quyền sử dụng đất, chia tài sản, thừa kế hoặc tranh chấp tài sản chung, giá trị tài sản là một trong những căn cứ quan trọng để Tòa án giải quyết vụ án. Tuy nhiên, trên thực tế có trường hợp đương sự cho rằng kết quả định giá tại cấp sơ thẩm không phản ánh đúng giá trị thực tế của tài sản, thấp hơn đáng kể so với giá thị trường hoặc có sai sót trong quá trình định giá.

Vậy khi kháng cáo bản án dân sự sơ thẩm, đương sự có được yêu cầu Toà án cấp phúc thẩm định giá lại tài sản hay không?

 

Giá tài sản được xác định ở cấp sơ thẩm có phải là “giá cuối cùng”?

Hoạt động định giá tài sản được Tòa án quyết định và Tòa án tiến hành thành lập Hội đồng định giá. Việc xác định đúng giá trị tài sản có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của các bên.

Ví dụ, trong một vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất, Tòa án cấp sơ thẩm xác định thửa đất có giá trị 3 tỷ đồng. Trên cơ sở đó, Tòa án chia tài sản và buộc một bên phải thanh toán cho bên còn lại một khoản tiền tương ứng với phần giá trị tài sản được hưởng. Tuy nhiên, đương sự cho rằng giá trị thực tế của thửa đất tại thời điểm giải quyết vụ án phải cao hơn rất nhiều, chẳng hạn khoảng 5 tỷ đồng.

Khi đó, câu hỏi đặt ra là: Đương sự có thể kháng cáo và yêu cầu định giá lại tài sản tại cấp phúc thẩm hay không?

Câu trả lời là có thể, nếu có căn cứ cho rằng kết quả định giá lần đầu không chính xác hoặc không phù hợp với giá thị trường.

Theo khoản 5 Điều 104 BLTTDS quy định việc định giá lại tài sản được thực hiện trong trường hợp có căn cứ cho rằng kết quả định giá lần đầu không chính xác hoặc không phù hợp với giá thị trường nơi có tài sản định giá tại thời điểm giải quyết vụ án dân sự.

Như vậy, pháp luật không mặc nhiên coi kết quả định giá lần đầu là kết quả cuối cùng. Nếu kết quả thẩm định giá tại cấp sơ thẩm có ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án và đương sự có căn cứ cho rằng kết quả này không chính xác hoặc không phù hợp với giá thị trường, vấn đề giá trị tài sản có thể được đưa vào nội dung kháng cáo để đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét. Điều quan trọng là yêu cầu này phải nằm trong phạm vi kháng cáo và người kháng cáo phải đưa ra được căn cứ phù hợp.

Chẳng hạn, nếu bản án sơ thẩm căn cứ vào giá trị quyền sử dụng đất do tổ chức thẩm định giá xác định để chia tài sản và buộc một bên thanh toán phần giá trị chênh lệch cho bên còn lại, thì việc xác định sai giá trị quyền sử dụng đất có thể trực tiếp làm thay đổi quyền và nghĩa vụ tài sản của các bên.

Trong trường hợp đó, người kháng cáo có thể đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét lại vấn đề giá trị tài sản.

Điểm quan trọng là không phải cứ kháng cáo là đương nhiên được định giá lại. Người kháng cáo cần chỉ ra căn cứ cho thấy kết quả định giá lần đầu không chính xác hoặc không phù hợp với giá thị trường tại thời điểm giải quyết vụ án.

 

Có thể cung cấp chứng cứ mới ở giai đoạn phúc thẩm không?

Điều 287 BLTTDS năm 2015 quy định về việc cung cấp tài liệu, chứng cứ trong giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm.

Theo đó, đương sự được quyền bổ sung những tài liệu, chứng cứ thuộc các trường hợp luật định, trong đó có tài liệu, chứng cứ mà Tòa án cấp sơ thẩm không yêu cầu đương sự giao nộp hoặc đương sự không thể biết được trong quá trình giải quyết vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

Do đó, nếu ở giai đoạn phúc thẩm đương sự có tài liệu chứng minh giá trị tài sản khác với kết quả định giá tại cấp sơ thẩm, đương sự có thể xem xét giao nộp tài liệu đó cho Tòa án theo quy định.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc được giao nộp chứng cứ mới không đồng nghĩa với việc Tòa án đương nhiên phải chấp nhận giá trị tài sản được nêu trong chứng cứ đó. Tòa án vẫn phải đánh giá tính hợp pháp, khách quan và giá trị chứng minh của từng tài liệu.

 

Kết luận

Đương sự hoàn toàn có thể yêu cầu định giá lại tài sản khi kháng cáo bản án dân sự sơ thẩm, nếu có căn cứ cho rằng kết quả định giá lần đầu không chính xác hoặc không phù hợp với giá thị trường nơi có tài sản tại thời điểm giải quyết vụ án.

Căn cứ pháp lý là khoản 5 Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Bên cạnh đó, trong giai đoạn phúc thẩm, đương sự cần lưu ý quy định tại Điều 287 BLTTDS về việc bổ sung tài liệu, chứng cứ.

Vì vậy, nếu cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định giá trị tài sản không đúng, đương sự không nên chỉ kháng cáo chung chung rằng “giá tài sản quá thấp”, mà cần chỉ ra căn cứ cụ thể, cung cấp chứng cứ về giá trị thực tế của tài sản và đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm định giá lại.

Trong tố tụng dân sự, một kết quả định giá không chính xác có thể kéo theo việc xác định sai phần tài sản, nghĩa vụ thanh toán và thậm chí ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của đương sự. Vì vậy, định giá lại tài sản ở giai đoạn phúc thẩm có thể là một vấn đề quan trọng cần được đặt ra ngay trong nội dung kháng cáo. Do đó, người kháng cáo cần tập trung chứng minh tại sao kết quả lần đầu không chính xác hoặc không phù hợp, thay vì chỉ đưa ra một mức giá cao hơn.

 

Trên đây là nội dung bài viết của Luật Công Bình về KHÁNG CÁO BẢN ÁN DÂN SỰ SƠ THẨM: CÓ ĐƯỢC YÊU CẦU ĐỊNH GIÁ LẠI TÀI SẢN? Trường hợp Quý khách hàng có thắc mắc cần giải đáp, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi.

Trân trọng!